Hieronder vindt u een overzicht van alle inzendingen voor de Nationaal Groenfonds Natuurprijs 2011.
Genomineerde projecten (alfabetische volgorde)
Adviescombinatie Veenweidegebieden (ACV) – Volgermeerpolder
De Volgermeerpolder is een voormalige chemische stortplaats van 100 Ha die is voorzien van een bovenafdichting, waarop een nieuw veenlandschap tot ontwikkeling wordt gebracht. De ontwikkeling van de nieuwe natuur is naast het recreatieve doel bedoeld om op termijn te zorgen voor de natuurlijke isolatie van de verontreinigingen op de Volgermeerpolder. Natuur wordt gecreëerd en ingezet om de chemische verontreiniging ter plaatse te isoleren. Er is al aangetoond dat de natuur uitstekend in staat is om dit te doen. De afgelopen 30 jaar was de locatie zonder kunstmatige ingrepen goed geïsoleerd en met dit principe wordt doorontwikkeld met als doel dit toe te passen op ander locaties. Door gebruikmaking van de natuur ontstaat een nieuwe meerwaarde voor natuur. Het is zeer duurzaam en sterk kostenbesparend. Als ontwerpers willen wij deze toepassingsmogelijkheid optimaliseren en elders gaan toepassen. Het onderzoek is nodig om de scepsis weg te nemen.
ARCADIS Nederland BV - Integrale Gebiedsontwikkeling Veenoordkolk
Langs de IJssel bij Deventer ligt de Veenoordkolk. De huidige natuur- en landschappelijke waarden van de kolken zijn zeer beperkt. Landschap Overijssel, gemeente Deventer, Grondbank GMG en ARCADIS hebben er gezamenlijk voor gezorgd dat een impuls voor natuur en landschap werkelijkheid gaat worden. En dat zonder een euro publiek geld! De gehele ontwikkeling van het gebied wordt gefinancierd vanuit de businesscase. In totaal wordt 40 ha natuur gemaakt, waarbij doelen op het vlak van Natura2000, KRW en EHS worden gerealiseerd. Recreatie wordt ook mogelijk gemaakt in de vorm van hengelsport, kano- en scoutingmogelijkheden en toegang. Het beheer van het gebied is meerjarig geregeld, zowel financieel als qua verantwoordelijkheden. De plannen voor het gebied zijn opgesteld in overleg met lokale verenigingen, andere bedrijven en natuurorganisaties. Het draagvlak en enthousiasme onder deze partijen is dan ook groot. Het project wordt momenteel gerealiseerd.
Bio Energie Friesland BV – Bio Energie Friesland
Project houdt zich bezig met het verwerken van m.n. berm- en natuurgras om daarmee het storten van deze grassen te voorkomen en kosten voor natuur- en wegbeheerders te verlagen. Het gras wordt gedroogd en verwerkt in pellets om die volgens een bepaalde methode te verbranden in speciaal daarvoor geschikte verbrandingsovens. Deze verbrandingstechniek is inventief en wordt tot op heden niet toegepast in Nederland! De warmte die door deze verbranding vrijkomt wordt geleverd aan de klant die daarmee gebouwen, zwembaden e.d. kan gaan verwarmen. De klant betaald hiervoor een van te voren vastgesteld tarief wat goedkoper uit zal vallen dan de conventionele verwarming d.m.v. gas. Voordeel van deze methode is: CO2 neutrale verbranding, kostenreductie voor beheerders, concurrerend met conventionele energie.
BSO Wijs! – Buitenschoolse opvang in de natuur
BSO Wijs! is een buitenschoolse opvang in de natuur. De proeftuin Driebergen is een gemeente met veel groen. Kinderen kunnen daar eindeloos buiten spelen. Veel ouders vinden dat waardevol. BSO Wijs! gaat met de kinderen na schooltijd buiten spelen in deze prachtige natuur. Weg uit school en lekker buiten zijn! Niet alleen natuur, maar ook kunst & circus, sport en outdoor: 4 peilers van activiteiten. BSO Wijs! is daarmee de meest gevarieerde buitenschoolse opvang in de omtrek. De kinderen krijgen heel veel mogelijkheden voor spel, activiteiten of ook gewoon rust. BSO Wijs! speelt over het algemeen op Heidestein, een prachtig natuurgebied van het Utrechts Landschap en we gebruiken de schaapskooi als schuillocatie bij slecht weer. BSO Wijs! wil als resultaat van het project een business case realiseren waarbij de natuurterreinbeheerder zonder extra geld- en tijdsinzet wel vaste extra inkomsten en mogelijkheden en exposure krijgt.Feike de Jong Ontwerp - Expeditie Biesbosch
Een verblijfsruimte welke een is met de natuur. Het bestaat uit een stalen frame met houten vlonders. Door het frame worden wilgentenen gevlochten, zo zal het huisje wortel schieten en zichzelf stevig verankeren in de bodem. Het is een picknickplek voor dagbezoekers en een overnachtingsplek voor rustzoekers die de natuur op een bijzondere manier willen beleven. Een aanvulling voor een natuurgebied en toch één met de omgeving. Een concept dat past bij de huidige tijdsgeest waarin natuurgebieden zichzelf economisch rendabel moeten maken. Daarnaast speelt het in op de maatschappelijke behoefte van avontuur en natuurbewuste recreatie. Het ontwerp bestaat uit een relatief goedkope en flexibele bouwmethode welke toepasbaar is op iedere locatie. Voor overnachting kan in het stalen frame een tent bevestigd worden voor optimale beschutting. Om het verblijf compleet te maken zijn er een aantal basisvoorzieningen ontworpen zoals een ecotoilet, een expeditiekist en een watervoorziening.
Kennemer Duincamping Geversduin – De natuur ontdekken en beleven Kennemer Duincamping Geversduin richt zich op het (leren) ontdekken van de natuur. Het op een educatieve en avontuurlijke wijze beleven van die natuur is het centrale thema. Het horen, proeven, voelen en zien van de bijzondere natuur op en rond Geversduin is de leidraad. Onder andere via het delen van enthousiasme over de natuur, met medewerking van o.a. IVN, WNF Noord Holland, Nederland Schoon, Landschap Noord Holland, en PWN natuurbeheer.
Deze filosofie is ook terug te vinden zijn in de inrichting en aankleding van het terrein. We streven naar gebruik van natuurlijke en duurzame materialen en land-schappelijk ingepaste elementen, evenals het beter tonen van het duinlandschap in al haar facetten.
Landgoed Mariahoeve – "Over het Wiel"
Het veeteeltbedrijf van Romke werd omgeschakeld naar Landgoed Mariahoeve. Vleesvee in dienst van de natuur leveren samen met de natuursubsidies voldoende rendement. 25 ha landbouwgrond werd omgevormd naar natuur en een potstal gebouwd. Versteviging van het bedrijf werd/wordt gezocht omdat continuïteit van beheersubsidies de laatste tijd niet meer vanzelfsprekend is. Hiertoe werd 48 ha landbouwgrond van BBL aangekocht en ingericht als robuuste natuur en voor recreatie ruim toegankelijk gemaakt. De volgende stap voor versteviging van Romke’s bedrijf is de boerderij uit te breiden met een bezoekersruimte en een aantal werkvertrekken waar o.a. mensen met een licht verstandelijke handicap hun uitvalsbasis hebben om natuurbeheertaken te verrichten. Aan de rand van het natuurgebied is een "toren" gepland, niet alleen voor het spotten van vogels, maar ook om de bedrijven die van de Mariahoeve gebruik maken als vergaderlocatie, een goed uitzicht te bieden.
Landschap Noord-Holland – Vrijwilligersdagen Welcome to the Future & Mysteryland
Festivalorganisator ID&T nodigt de bezoekers van haar festivals uit om iets terug te doen voor de natuur- en recreatiegebieden waar deze worden gehouden op een voor hun aasprekende manier. Onder begeleiding van Landschap Noord-Holland werken 400 vrijwilligers een dag in de natuur. Als dank krijgen zij een kaartje voor het festival.
Winst voor de natuur is dat in 2010 en 2011 in totaal op 65 ha natuurwerk als hooien en snoeien met de hand is uitgevoerd. Er wordt een doelgroep enthousiast gemaakt voor vrijwilligerswerk in het landschap die middels peerpressure bereikt wordt, die voor veel partijen lastiger te bereiken is. Partners in dit project vullen elkaar aan en versterken elkaar.Stichting Landgoed Weverslo – Natuurbegraafplaats Weverslo
De natuurbegraafplaats Weverslo verbindt mens, natuur en cultuur. Natuurgraven liggen verspreid over het gebied en zijn ondergeschikt aan de natuur. Mensen kunnen hier binnen de uitgangspunten van het natuurbeheer begraven worden op een plek die ze zelf kiezen. Het voorziet in de behoefte van mensen om verbonden te zijn met de natuur. De rust van de natuur heeft ook een spirituele werking. Die stimuleert om rituelen en ceremoniën rondom het afscheid en het herdenken en verwerken op een natuurlijke manier in te vullen. Natuurbegraven biedt als activiteit ruimte voor privacy en eigen invulling van rituelen. Het cultuuraspect komt tot uiting in de afscheidsrituelen en ceremoniën en in de vijf Muzen van Weverslo. Deze Muzen: ontmoeting, beleving, bemoediging, inspiratie en bezinning bieden mensen een handreiking bij het verwerken en herdenken. Zij hebben een eigen plek en manifesteren zich afwisselend in woord en beeld.
Stichting Waal - Maas Symbiose – Overstroom
Het initiatief Overstroom integreert vier ontwikkelingen:
(1) CO2-neutrale groene energiewinning uit het permanente peilverschil tussen Waal en Maas, door de ontwikkeling van een laag-verval hydro-energie-centrale: “Watermolen Overstroom”.
(2) Herstellen van de missende ecologische verbinding tussen de Waal en de Maas, door particuliere ontwikkeling van 50 ha nieuwe natuur in de Dreumelse Overlaat en het aanleggen van ondiepe stromende nevengeulen, o.a. door renderende benutting van voorkomende delfstoffen.
(3) Opzetten van een nieuwe vorm van renderend natuurgericht terreinbeheer door grootschalige begrazingseenheden in samenwerking met (biologische) vleesveebedrijven.
(4) Het verrijken van het recreatief aanbod in de regio Rivierenland, door versterken van de landschaps- en natuurwaarden, herleving van cultuurhistorische relaties en het toevoegen van fascinerende voorzieningen rond duurzame energie.
Overige projecten (alfabetische volgorde)
Agrarisch Natuurvereniging Oost Groningen – Winter op de akker
Agrarisch Natuurvereniging Oost Groningen maakt zich met dit project sterk voor akkervogels in de winter. Vogels als patrijs en veldleeuwerik hebben dan maar weinig te eten, omdat er dan niets meer op de akkers groeit. Door de voedzame zaden van wilde akkerbloemen, kruiden en oude gewassen te oogsten, deze weer opnieuw te zaaien én te verkopen aan particuliere vogel- en tuinliefhebbers, ontstaat een win-win-win-win situatie. De vogels hebben meer te eten, de akkerbouwers besparen geld voor duur (geïmporteerd) zaaizaad en de verenging voor agrarisch natuurbeheer kan van de winst schoolklassen betrekken bij het zaaien en oogsten van de akkerrand, waardoor zij leren over hoe landbouw en natuur samen kan gaan.
Agrarische Natuur Vereniging 'Lingestreek' – "De vergeten Gelderse grebbelinie De Spees"
Als over de Grebbelinie wordt gesproken gaat dit als vanzelfsprekend over de in de provincie Utrecht gelegen verdedigingslinie tussen Rhenen en Spakenburg. Echter waar de Betuwe op z’n smalst is en de Rijn op het punt staat zich een weg te banen tussen de Grebbeberg en de Ambtse, ligt een markant overblijfsel van het fort de Spees, een fort als onderdeel van een verdedigingslinie dwars door de Betuwe, oorspronkelijk aansluitend op de Grebbelinie. De kazematten, die als rijksmonument te boek staan, zijn door het gras, de struiken en bomen aan het oog ontrokken. De Spees wordt herkenbaar als fort teruggebracht in het landschap en onlosmakelijk aan te sluiten aan de verdedigingslinie tussen Rhenen – Spakenburg. De zichtbaarheid en beleefbaarheid van het verdedigingswerk versterken is een belangrijk aspect.
Agrimm B.V. – Parktuin/boezemwater opslag
De aanleg van een parktuin / boezemwater opslag. Wij schrijven dit project in voor de natuurprijs 2011 omdat het perfect aansluit bij het thema ‘Ondernemen met natuur’. Verstedelijking en het toenemende verkeer op de Zijdelweg in Amstelveen hebben ons er toe bewogen een parktuin naast de bedrijfswoning aan te leggen. Om het aangename met het zakelijke te kunnen combineren hebben wij ook een watervergunning aangevraagd die dit project linkt aan onze uitbreidingsplannen. Wij zijn van plan om loodsen bij te bouwen, de parktuin en de geplande loodsen liggen in hetzelfde peilvlak. Dit betekent dat we met de aanleg van het park ook voldoen aan de verplichting om 10-15% van de oppervlakte die ontwikkeld wordt te compenseren met boezemwater. De gedachtegang achter de verplichting om boezemwater te creëren is dat op de plek van bebouwing het water de bodem niet in kan. De parktuin fungeert dus als boezemwater opslag en leidt zo tot winst voor onderneming en natuur.
BonRoute Blotevoetenpark – Blotevoetenpark
Het Blotevoetenpark is een natuur-, avonturen- en themapark.
De mensen lopen op blote voeten over +/- 4 km paden die al aanwezig waren. Deze paden lopen over bosgrond. Onderweg komen de wandelaars diverse bakken met allerlei ondergronden tegen, zoals: diverse soorten grind, keien, zand, modder, water, boomschors.
Ook hindernissen zoals: evenwichtsbalken, boomstronken, hindernisbaan e.d.
Verder vindt men in het park thema's zoals: het labyrint, triade, oneindige cirkel en onthaastingscirkel. Onderweg staan er ook diverse spreuken en ook zijn er boomgeesten uitgebeeld. Dit Blotevoetenpark is voor jong en oud, voor bedrijfsuitjes en familiefeesten, maar ook voor bezinning.
Camping de Norgerberg – Duurzaam Energie Project
In het kader van de terugdringing van de CO2 uitstoot is een pilotproject gestart. Onder andere door de Norgerberg is deze handschoen opgepakt en is samen opgetrokken om te komen tot een project op het gebied van energiebesparing en toepassing duurzame energiebronnen. Dit heeft geresulteerd in een gezamenlijke besparing van 90.000 m3 gas per jaar, besparing 190.000 kg CO2 per jaar, voorlichting vanwege voorbeeldkarakter aan collega-bedrijven, opdoen van ervaring m.b.t. terugverdientijd en bijkomende investeringen. Vergelijken van de prognoses van fabrikanten met de werkelijke uitkomsten. Versnelling toepassing Duurzame Energie in de branche.
Dekker Van de Kamp Landschapsontwikkeling B.V. – Natuurontwikkeling Waaier van Geulen - Leeuwensewaard / Kaliwaal
Waaier van Geulen is een gecombineerd initiatief, waarbij door klei- en zandwinning en specieberging de ontwikkeling van het natuurgebied Waaier van Geulen gestalte krijgt. In de gehele uiterwaard is/wordt een vlechtwerk van geulen gemaakt. De natuur kan dan weer volledig haar gang gaan. Bij de nevengeul die er al voor een groot gedeelte ligt en die in de komende jaren wordt uitgebreid, is nu reeds een stuk nieuwe riviernatuur zichtbaar.
In de Kaliwaal, een voormalige zandwinningplas van circa 60 hectare en een oorspronkelijke diepte van circa 19 meter beneden maaiveld, wordt baggerspecie veilig opgeslagen in een natuurlijk depot. Uiteindelijk is het de bedoeling om in dit gebied nieuwe natuur te ontwikkelen. Nevengeulen, brede stangen, eilandvormige platen, moerassen en ooibossen krijgen een plek.
Dhr. Kamperman – Particulier natuurbeheer
Terrein: 12,5 ha eigendom en 29 ha van twee andere eigenaren in beheer. Deze terreinen waren of in het geheel niet onderhouden, vervuild of verwaarloosd. Van natuurwaarde of opbrengst was geen sprake. Na dertig jaar arbeid zijn de eerste resultaten te zien. Door de voorbeeld functie heb ik de andere terreinen ook in beheer gekregen. De slechtste stukken zijn herplant en worden continu bijgestuurd en gedund. Ieder terrein heeft zijn eigen aanpak nodig.Dhr. Versluijs – Aanpassen maaiwerk voor kostenbesparing en verhogen biodiversiteit
Het onderhoud van paden d.m.v. maaien in bossen en natuurterreinen gebeurt vaak meerdere malen per jaar en vaak over de gehele breedte van de paden. Mijn voorstel is dit terug te brengen tot het maaien van één (wandel)gang in het voorjaar/zomer en in het najaar/begin winter één zijde uit te maaien, daardoor blijft de andere zijde ongemaaid! Het volgende jaar maai je de dit jaar niet gemaaide zijde (om bosvorming te voorkomen)!
Ik noem het "wisselmaaien" het voordeel hiervan is:
a. kosten besparing in manuren, trekker/machine, slijtage e.d.
b. doordat één zijde niet gemaaid word is dit goed voor het overleven van vlinders,
libellen en andere insecten, daarnaast verhoog het de biodiversiteit.! Ook
zoogdieren en vogels profiteren hiervan!
c. hierdoor is het voor de recreant ook leuker.....meer (natuur) beleving.Dhr. Wolbrink – Observatiepost
Het plangebied was in gebruik als grasland en ligt in een bosrijke omgeving in het landelijk gebied. De historische groenelementen, die oorspronkelijk op het terrein aanwezig waren, worden hersteld. Het plan voorziet in de aanleg van de observatiepost, die specifiek zal worden opgericht om de natuur in, op en rondom de aan te leggen poel te kunnen bestuderen.
Het gebouw heeft 2 verdiepingen (deze zijn opgedeeld in verschillende ruimten, observatie-, onderzoeksruimte, etc.) de onderste verdieping (~120m2) ligt ~3,5m. onder het maaiveld en grotendeels onder water. De ramen hieraan liggen onder water, zodat met uitzicht heeft op een onderwater tuin, waarin het leven onderwater zichtbaar wordt. De begane grond (~200m2) heeft een binnen en een buiten een observatieterras. "Het dak" zit ~2,5m. boven het maaiveld en is afgedekt met aarde en een vijver welke uitmond in een waterval welke zorgdraagt voor helder water in de vijver/poel.Duintjer Natuurbeheer – Kwaliteitsimpuls natte droge heide Landgoed het Westersche veld van Rolde
Op het Landgoed is in 2000 nieuwe natuur gevormd waarvan 30 Ha heide. Van de heide is ca 25,5 Ha door afgraven van de gehele bouwvoor gerealiseerd. De overige 4,5 Ha was ingezet op heide door verschraling met onvoldoende resultaat. Ca. 12 Ha nieuwe heide is droge heide geworden, terwijl in potentie natte droge heide mogelijk is indien het waterpeil verhoogd wordt. Dit is ook gewenst voor het vergroten van het leefgebied van de levendbarende hagedis en de gewenste terugkomst van adder en ringslang. Er is een hoogveen, wat na de omvorming redelijk herstelt, maar een verdere ophoging van de waterstand is wenselijk. Dit is mogelijk door het aanbrengen van een keileemwand, dempen van een afwateringsloot en een aantal afvoeren te verhogen met 20 cm. De algehele vernatting is op eigen terrein zonder nadelige gevolgen voor omliggenden uitvoerbaar, maar veroorzaakt verslechtering van de aanwezige wegen. De wegen dienen opgehoogd te worden met streekeigen woudzand.Gemeente Breda – ‘Er is meer te doen in groen Breda’
Wolfslaar is een van de natuur- en landschapsgebieden. Exploitant en gemeente hebben elkaar gevonden in zijn initiatief voor de viering vanuit een wederzijds belang: start van de meerjaren-actie: van kijkgroen naar gebruiksgroen in Wolfslaar en daarna stadsbreed.
De Wolfslaarviering: “Er is meer te doen in het groen Breda!” is pilot geweest om kansen op stadsbrede samenwerking na te gaan. Om groene aandacht te genereren is flink geïnvesteerd in promotie. In het programma zijn waarden/ mogelijkheden op maatschappelijk/economisch gebruiksvlak op vlak van cultuurhistorie, erfgoed, landschappelijk, duurzaamheid, ecologie, sport, toerisme&recreatie, educatie enz. meegenomen. > 25 Organisaties hebben 30 programma-items georganiseerd. Opbrengst pilot: samenwerking = synergie waar marktpartijen, bewoners, bezoekers baat bij hebben. Wolfslaar-pilot krijgt in 2012 vervolg, ervaringsgegevens gebruiken voor stadsbrede aanpak en inkomsten Vriendenactie aanwenden voor kwaliteit groen.Golfbaan Landgoed Bleijenbeek B.V. – Bleijenbeek Committed to Green
Golfbaan Landgoed Bleijenbeek is vanaf de aanleg een project waarbinnen natuur, milieu en duurzaamheidaspecten in bredere zin een belangrijke rol spelen. Door participatie van lokale groepen en overheden is het project betreffende de aanvraag van het Committed to Green certificaat een breed gedragen plan. Het project Bleijenbeek Committed to Green werkt toe naar het behalen van een GEO-certificaat. Dit certificaat is een erkenning voor het werk dat wordt verricht en benadrukt voor bezoekers en belangstellenden de duurzame bedrijfsvoering op Golfbaan Landgoed Bleijenbeek.
Binnen het Bleijenbeek Committed to Green project zijn de volgende ambities uitgesproken:
- Optimalisering en continuering van het onderhoud en natuurbeheer
- (Natuur)beleving voor een grotere betrokkenheid en meer speelplezier
- Draagvlak voor golf en voor natuur
- Duurzaamheid en kostenbesparing
Hogeschool Van Hall Larenstein - Verstrooiingsbos "Het groene hart"
Het idee van deze onderneming bestaat uit het creatief beheren van 7 ha geïntegreerd beheerd bos. Nabestaanden van overledenen kunnen hier een herinneringsboom naar keuze laten aanplanten en de stoffelijke overblijfselen van hun dierbaren uitstrooien.
Mijn kennis, interesse en passie sluiten goed aan op het idee. Met deze kwaliteiten wil ik deze onderneming starten en ervoor zorgen dat klanten hierin interesse krijgen.
Kampeerterrein De Vier Bannen – Natuurpadje/parkje voor (klein)kinderen
Op de camping natuurpad (Milans' padje) aangelegd met nestkasten en namen van bomen hierbij informatie boekje en tevens vragenlijst hierover en natuurparkje (Quinty's Parkje) met daarin info vogels voeren het hele jaar. Belevingsrugzakjes met infomateriaal Nationaal Park Oosterschelde Met deze projecten willen wij de kinderen in aanraking laten komen met vogels op de camping en de natuur hierop en tevens dit door laten lopen richting Nationaal Park Oosterschelde met wad en watervogels.Dit pad/parkje moet ook voor kinderen en mensen met een beperking te gebruiken zijn.
Kingspan UNIDEK - De Peelse Hoop
'Samen of ieder voor zich?'
De Peelse Loop is een beek die stroomt tussen het Peelkanaal en mondt uit in riviertje de Aa. De beek vormt een verbindende schakel tussen landbouw, natuurgebieden en het dorp Gemert. Naar aanleiding van een 'Water&Ruimte Atelier', waar in breed verband kansen en knelpunten voor de beek in beeld zijn gebracht, is het initiatief ontstaan om tot een gebiedsgerichte aanpak te komen, gebaseerd op een natuurlijk watersysteem. De ontwikkeling is gebaseerd op 4 pijlers:
- Leefomgeving: herstructurering industrieterrein Wolfsveld en integratie dorpsrand
Doonheide;
- Water: Waterconservering bosgebied, benutten natuurlijke bronnen, natuurlijk
watersysteem en herverdeling water in de regio;
- Natuur & recreatie: recreatieve ruggengraat Gemert-Bakel en natuurcompensatie;
- Verkeer: aanleg rondweg Noord-Om.
Herstructurering van Kingspan UNIDEK op het bedrijventerrein Wolfsveld maakt het mogelijk dat de overkluizing van de Peelse Loop kan worden opgeheven. Door herstel van de beek “Peelse Loop” gaat het bedrijventerrein Wolfsveld deel uitmaken van een groen-blauwe dooradering.
Versterking van water en groen maakt de werkomgeving leuker. Als de beek op het bedrijfsterrein weer open en zichtbaar is, krijgt het zijn functie terug en kunnen vissen stroomopwaarts zwemmen. Door een unieke samenloop van omstandigheden doet zich juist NU de kans voor om tot een aanpak te komen waar de natuur maximaal aan mee kan profiteren, ook op een bedrijfsterrein.
KNNV - Jaar van de Bij 2012
De KNNV heeft het initiatief genomen partijen bij elkaar te brengen voor het project: het Jaar van de Bij in 2012. Zij brengt natuurorganisaties en bedrijven bijeen om in 2012 bij het grote publiek aandacht te vragen voor het verbeteren van de leefomgeving van bijen. Publiek en overheden worden gestimuleerd om bijvriendelijk te handelen, door hen informatie, handreikingen en goede voorbeelden aan te bieden.
De rol van de KNNV is die van ondernemende organisatie die partijen bij elkaar brengt. Zij bereidt een enthousiast concept voor, waar zowel natuurorganisaties, belangenorganisaties als bedrijven zich bij kunnen aansluiten met eigen activiteiten. Het geheel is meer dan de som der delen. Het werkt als een zwaan-kleef-aan principe.Landgoed 't Zand, 't oalde schot – Natuurbegraafplaats ’t Zand
Op het particuliere landgoed van 143 hectare wordt op 5.5 hectare een plan ontwikkeld voor een natuurbegraafplaats. Het gaat hierbij om een natuurbegraafplaats waarbij juist het natuurlijke en biodiverse landschap gestimuleerd wordt. Het accent ligt op subtiliteit en soberheid, er zal geen sprake zijn van een parkachtig landschap. De natuurlijke functie, de natuurlijke inrichting en het ruimtelijke beeld van de natuurbegraafplaats zal kwalitatief verbeteren ten opzichte van de huidige situatie. Zo ontstaat er respect voor mens, natuur, ecologie, omgeving en landschap. Er is plaats op de natuurbegraafplaats voor natuurontwikkeling, bijvoorbeeld in de vorm van bosrandbeheer of een natuurakker.
Grafmarkering vindt plaats d.m.v. kleine houten bordjes of een in het landschap passende kei. De natuurbegraafplaats moet een economische drager vormen, waardoor het landgoed ook in de toekomst duurzaam beheerd kan blijven worden.
Landschap Noord-Holland – Natuur, landschap en cultureel erfgoed op Sugar city door ondernemerschap
Kern is het beleefbaar maken van de ontstaansgeschiedenis van het landschap en overzicht bieden van al hetgeen er nu te beleven is in de nabije omgeving aan natuur en cultuurhistorie. Bij Sugar City zal een oude kalkoven worden ingericht als uitkijktoren en daar zal op een attractieve wijze informatie over de omgeving worden gegeven (Schiphol, westelijk havengebied, spoorlijn Haarlem-Amsterdam, natuurgebieden, ontstaan van het landschap). Het effect zal zijn dat een deel van de bezoekers aan Sugar City (winkelend en uitgaans publiek) kennis neemt van die omgeving en daarvan een deel zal zich aansluiten bij excursies en vrijwilligerswerk van of beschermer wordt van Landschap Noord-Holland.Nationaal Bossenfonds – Nationaal Bossenfonds
Concept: Een nationaal fonds dat bosaanplant in Nederland stimuleert en dat gevuld wordt door bedrijven, instellingen en particulieren die hiermee een bijdrage willen leveren aan een duurzamere wereld door: versterking biodiversiteit in Nederland, versterking recreatieve mogelijkheden in Nederland, vermindering van de concentratie CO2. Een loket dat zowel de donateurs ontzorgt, als de terreinbeheerders en daardoor extra bos genereert.
Achtergrond: Het wordt steeds moeilijker om nog aanplant van bos in Nederland te realiseren ondermeer door de terugtredende overheid, resulterend in verlaging van budgetten en mogelijkheden voor groenfinanciering. Terwijl organisaties regelmatig aangeven graag in Nederland bomen te willen planten, zodat ze ook de mogelijkheid hebben hun eigen bos te bezoeken, of andersoortig activiteiten en PR hier omheen te creëren.
Natuur- en Vogelwerkgroep de Krimpenerwaard – 4 Huiszwaluwtillen in de Krimpenerwaard
Het plaatsen van vier huiszwaluwtillen in de Krimpenerwaard (resp. 2 te Bergambacht, 1 te Gouderak en 1 te Lekkerkerk) ter verbetering van de nestmogelijkheid van deze kolonievogel, zodat de afname van het aantal huiszwaluwen in de Krimpenerwaard kan worden omgezet in een toename.Natuurmonumenten – Zonering Naardermeer
Het project zonering Naardermeer omvat een herindeling. Activiteiten worden van een belangrijk vogelbroedmoeras verplaatst naar een meer botanisch waardevol deel van het gebied. Botanische waarden daar versterkt en uitgebreid. Een nieuwe hoofdingang (concentratie van bezoekers) wordt op een logische plek gerealiseerd dichter bij het OV. Voorzien van werkschuur, kantoor, botenhuis, vrijwilligersruimte, theehuis, winkel en vergaderzalen. In de directe omgeving komen wandelmogelijkheden waar alle natuurtypen van het Naardermeer beleefd kunnen worden. Aan het meer is een imposant uitkijkpunt "de Muggenbult" gerealiseerd. In het restaurant en de winkel zal Naardermeervlees verkocht gaan worden.
Provincie Overijssel – Oldematen Veerslootlanden
Oldematen Veerslootlanden is nu een 950 ha groot agrarisch gebied bij Staphorst en Rouveen. Het wordt natuurgebied met weidevogels, blauwgrasland, moeras, trilveen, veenmos, petgaten, boksloten én boeren. Het blauwgrasland maakt het gebied vanuit Europees perspectief belangrijk en levert de Natura 2000 status. Medio 2012 start de inrichting. Agrarische ondernemers uit de streek willen het beheer van het gebied op zich nemen en hebben een intentieverklaring met Staatsbosbeheer gesloten. Die intentieverklaring is de basis voor een koppeling tussen natuurdoelen en economisch perspectief van de beheerders. De natuurdoelen kunnen worden gerealiseerd door beweiding met melk- en vleesvee. De melk wordt via de lokale zuivelcoöperatie CZ Rouveen verwerkt tot bijzondere kaas (bijv. "weidevogelkaas"). Biomassa uit het gebied wordt omgezet in energie voor bedrijven in Rouveen en Staphorst.Rijkswaterstaat Zeeland – Natuurcompensatie Perkpolder
Het natuurcompensatieproject Perkpolder levert, als onderdeel van een grotere gebiedsontwikkeling, 75 ha nieuw buitendijks natuurgebied op in de Westerschelde. Dit natuurgebied ontstaat in de vorm van slikken en schorren als het ware vanzelf, nadat nieuwe dijken zijn gebouwd en de bestaande dijk is doorgegraven.
Het project is nodig, omdat door menselijke activiteiten, waaronder het verdiepen van de vaargeul, de natuur in de Westerschelde al jarenlang achteruit is gegaan. De nieuwe natuur is een steun in de rug voor de economische en sociale ontwikkeling van de gemeente Hulst. Na het beëindigen van de veerdienst Perkpolder-Kruiningen in 2003 zijn de sociale dynamiek en de werkgelegenheid afgenomen. De gebiedsontwikkeling Perkpolder brengt nieuw elan door de bouw van woningen, een jachthaven en de ontwikkeling van een golfresort. Als onderdeel van dit plan zorgt het nieuwe natuurgebied voor een aantrekkelijk woon- en recreatiegebied.
Rodruza BV & Vereniging Natuurmonumenten – Diedensche Uiterdijk
Met het Oeverzone Diedensche Uiterdijk-project wordt nieuwe Maasnatuur gerealiseerd in combinatie met de winning van keramische klei. Met de duurzame kleiwinning wordt bovendien meer ruimte voor de rivier gecreëerd en bijgedragen aan meer veiligheid voor omwonenden bij toekomstige hoogwaters. Ook het bijzondere, m.n. aardkundige en cultuurhistorische karakter van deze oude Maasmeander wordt weer beleefbaar. Vereniging Natuurmonumenten en de Nijmeegse baksteenproducent Rodruza BV hebben hiervoor een bijzondere samenwerking opgezet die in deze eerste fase al tot ruim 50 hectare nieuwe natuur in de oeverzone leidt en op termijn in 1 integrale natuurinrichting voor deze grootste Maasuiterwaard voorziet. Een mooie combinatie van duurzaam ondernemen en natuurbescherming! Dit voorbeeldproject is onderdeel van een groter initiatief van Natuurmonumenten: Meer Maas! Hierbij wordt op termijn gestreefd naar realisatie van 800 ha nieuwe Maasnatuur.
Staatsbosbeheer – Impuls Recreatie Zuid Oost Friesland
Zuidoost Friesland heeft hoge, natuurlijke, landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Vanuit het oogpunt van recreatie is het een aantrekkelijk gebied. Het gebied is relatief onbekend en daarmee onbemind, kansen en mogelijkheden op recreatief vlak worden onvoldoende benut. Er is een samenwerking opgezet waarin Provincie Fryslân, agrarische natuurverenigingen, Landschapsbeheer Friesland, Staatsbosbeheer en de Saxion Hogeschool participeren. Het doel is tweeledig, de recreatie een impuls geven, waarbij natuur, landschap en cultuurhistorie als aantrekkelijk decor worden neergezet. De kosten van beheer en onderhoud van natuur, landschap en cultuurhistorie kunnen deels vanuit de recreatiesector bekostigd worden.
Als voorbeeld kan de Friese Waterlinie genoemd worden. Een cultuurhistorisch monument uit de Tachtigjarige Oorlog. Deze verdedigingslinie is onbekend, maar zou als toeristische trekker kunnen fungeren en zo een belangrijk element worden in de beleving van de recreanten. De kosten van onderhoud en herstel van de Friese Waterlinie kunnen (deels) door de recreatiesector bekostigd worden. Een investering in het decor die zich via de recreanten terug laat verdienen. In grote lijnen geldt dat ook voor beheer en onderhoud van natuur en landschap. Boeren, recreatieondernemers, agrarische natuurverenigingen en terreinbeherende instanties kunnen elkaar vinden. Op die manier kan er efficiënter gewerkt worden en kunnen beheers- en onderhoudskosten evenwichtig verdeeld worden. Stichting Acties Uitgeest – Eendenkooi Van der Eng Acties Uitgeest ijvert er voor om kostbare groene natuurgebieden te behouden c.q. nog verder goed te laten beheren. Met succes hebben we de Castricummerpolder groen weten te houden en hierin ligt de oudste en kleinste eendenkooi (van 1543 en is ca. 2.4 ha groot).We moeten ervoor waken dat door geldgebrek dit in verval geraakt.
Vrijwilligers kunnen we gelukkig genoeg krijgen maar het uitbaggeren moet door derden. Tevens proberen we de politiek te overtuigen voor de aansluiting bij Nat. Laag Holland.
In 2011 streden we ook gelukkig weer met succes om de Kagerhoek te vrijwaren voor ontwikkelingen, notabene in een gebied wat optimaal is beschermd! Stelling van Amsterdam, Erfgoed, weidegebied voor vogels en aangesloten bij het Nat. Laag Holland.
AU streeft er naar om zo de politici duidelijk te maken wat de onherstelbare gevolgen zijn voor deze gelddrang voor toekomst betekent.
Stichting Boeren voor Natuur Twente – Boeren voor Natuur Twente
Boeren voor Natuur is een visie op het landelijk gebied waarin de boer een belangrijke rol heeft als beheerder van landschap en natuur. Duurzaam en op economisch verantwoorde wijze ondernemen is gekoppeld aan een hoogwaardig leefmilieu in het buitengebied van Twente. Op drie bedrijven op landgoed Twickel wordt het concept inmiddels in de praktijk toegepast. Deze bedrijven ontwikkelen zich tot natuurgerichte bedrijven: er vindt geen aanvoer van mest of voer plaats, er worden geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt en de bedrijven worden ingericht volgens een vooraf opgesteld streefbeeld dat voorziet in een waterhuishouding die mede afgestemd is op natuur en aanleg van landschapselementen. Deze aangepaste inrichting en beheer vindt op ruim 100 ha plaats. De binnen of aan de bedrijven grenzende natuurterreinen – overwegend heide terreinen die van verdroging te leiden hebben – profiteren hiervan mee. Voor de financiering hebben overheden en het landgoed gezamenlijk 3,5 miljoen euro beschikbaar gesteld, dat veilig is weggezet bij het Nationaal Groenfonds.
Stichting De Groene Vesting – Liniebier 1629
De Groene Vesting is een burgerinitiatief. Vrijwilligers zetten zich in voor ontwikkeling en behoud van natuurwaarden, het oude cultuurlandschap en cultuurhistorie in de ommelanden van de vestingstad 's-Hertogenbosch. Het beleg van de stad door Frederik Hendrik in 1629 is hierbij het verbindende thema en zorgt voor een hoge belevingswaarde.
Met het project Liniebier 1629 wil De Stichting De Groene Vesting de bierproductie in de Ommelanden van 's-Hertogenbosch nieuw leven in blazen. Vanouds is 's-Hertogenbosch een centrum van brouwerijen. Met de introductie van het Liniebier 1629 wil de Stichting het verbouwen van klassieke gewassen voor de bierproductie stimuleren en daarmee de kwaliteit en de belevingswaarde van het cultuurlandschap verhogen.
Het project betreft de marktintroductie van zes verschillende, lokaal gebrouwen, speciaal bieren en de voorbereiding van de productie van gerst, spelt en hop door lokale boeren.
Stichting Het Utrechts Landschap – Natuurontwikkeling door verondieping Hoogse Kampse Plas
Tussen Groenekan en De Bilt ligt de Hooge Kampse Plas, een ontzandingsplas waarin in het verleden vervuilde grond is gestort. De plas is onderdeel van de EHS, maar heeft vanwege de historie nog weinig natuurwaarden. Direct langs de plas loopt een fietspad waarvan veel gebruikt wordt gemaakt, ook door wandelaars. Samen met Dekker Van de Kamp heeft het UL een plan gemaakt voor verbetering. Vrijkomende grond en bagger uit de regio wordt gebruikt om de plas (deels) te verondiepen, eilanden en natuuroevers aan te leggen en meteen de sanering van de vervuilde waterbodem te realiseren. Daardoor ontstaat een betere biotoop voor vissen, waterplanten en vogels en neemt de belevingswaarde toe. Door transparante communicatie is er in de omgeving veel draagvlak ontstaan; een lokale klankbordgroep begeleidt het project.
Stichting IKL – Landgoed Keverberg
Frans Abels vormde een verwaarloosde veehouderij in een monumentale carréboerderij om tot het landgoed Keverberg. Dat gebeurde door de aanplant van 100 hoogstamfruitbomen, 2 km aan hagen, een lindelaan, de aanleg van amfibieënbiotopen met stapelmuren. Bij de sloop van oude stallen en de realisatie van een zorgboerderij voor ouderen ontdekte Abels regelmatig vroedmeesterpadjes in een poel met landbouwplastic. Hierop stelde IKL een plan op voor het herstel van het leefgebied en werden 7 poelen met stapelmuren aangelegd. Thans leeft hier de grootste populatie vroedmeesterpadden van ons land. Daarnaast is 0.5 ha kalkgrasland met vele bijzondere planten (o.m. met zeldzame orchideeën) gerealiseerd. Het kleinschalig cultuurlandschap fungeert nu voor heel veel diersoorten. Op landgoed Keverberg wordt bewezen dat met duurzaam ondernemerschap, creativiteit en doorzettingsvermogen buitengewone resultaten geboekt kunnen worden op het vlak van natuur en landschap.
Stichting Lanschapsfonds Enschede - Groene en Blauwe Diensten erve Kotman
Het project "erve Kotman" omvat een melkveehouderij in een kleinschalig en landschappelijk waardevol gebied waar door middel van Groene en Blauwe diensten een extra tak is toegevoegd aan de bedrijfsvoering. Een onderdeel van de overeenkomst Groene en Blauwe diensten is het beheer van z.g.n. Stiewelpaden over het boerenland. Hierdoor is het gebied extra goed te beleven voor de wandelaar en de mensen die gebruik maken van de boerderijkamers die het bedrijf ook heeft. Op die manier is een bredere economische basis gekoppeld aan duurzaam beheer. De overeenkomst voor het beheer van landschapselementen bestaat uit een contract voor 30 jaar. Op dit moment is het bestek voor natuurlijke aanleg van een beek i.c.m. nieuwe natuur in voorbereiding. Uitvoering hiervan staat volgend voorjaar op de planning.
Stichting Menterheem - Ontwikkeling voorterrein "Een groene binnenkomer!"
Wie langs de ingang van De Heemtuin komt vermoedt niet direct dat zich hierachter een 50 ha groot uniek natuurgebied bevindt, inclusief een horecapaviljoen. Akkerdistel, ridderzuring en wilgopslag hebben jarenlang het beeld bepaald van de voortuin van De Heemtuin. De voortuin moet het visitekaartje van De Heemtuin worden: Een aantrekkelijk en gevarieerd gebied dat bezoekers attendeert op de mogelijkheden van De Heemtuin en ruimte biedt voor recreatie. Voor bezoekers wordt een plaats gecreëerd die ook voor minder valide mensen gemakkelijk bereikbaar is. Een plek waar men kan uitrusten na een fietstocht, kinderen kunnen spelen in de natuurspeelplaats in het gezichtsveld van de ouders en waar bezoekers gebruik kunnen maken van een jeu-de-boules baan in harmonie met de natuur. De bestaande horeca en de voorzieningen van de Heemtuin zullen door middel van een pad en een brug goed bereikbaar worden.Stichting Naturama – Foot-kiss for butterflies / Interactieve tuin
De tuin vormt een uitvergroot, glooiend en neervlijend Ginkgo bilobablad de grondvorm van de tuin. De vlinders worden gelokt door de vele inheemse bloemen. Kerngedachte is dat vlinders proeven met hun pootjes. Proeven is een zintuiglijke waarneming.
De bezoeker loopt over de nervatuur van het blad, die dient als blauwdruk voor de te volgen route. De voetpaadjes zijn gemaakt van speciaal gras, met laagblijvende bloempjes doorweven, dat tevens zacht voor de voeten is. De bezoeker gaat blootvoets en 'proeft' gelijk een vlinder, kust als het ware de looppaadjes van gras via de nervatuur van het boomblad. Het verbindende element is, behalve de zintuiglijke waarneming, de Gulden Snede. Zowel in de mens als in de natuur komt de Gulden Snede voor. Bij de Gulden Snede verhoudt het grootste van de twee delen zich tot het kleinste zoals het gehele lijnstuk zich verhoudt tot het grootste.
Stichting Skalsumer Natuurbeheer – Koe en natuur; een veelzijdige combinatie
De Stichting ontwikkelde het project "Koe en Natuur" dat uitgevoerd wordt in een polder nabij Kollum (Frl.). Een door de Provincie goedgekeurd Collectief beheerplan van de stichting wordt uitgevoerd. Voorts wordt het gedachtengoed van het (inter)nationaal bekende melkvee- en fokbedrijf Skalsumer Agema, breed gepromoot. Een website wordt wekelijks geactualiseerd. Binnenkort komt een film over het bijzonder weidevogelbeheer beschikbaar en is een online programma "beheer van het weidevogelbiotoop" in ontwikkeling, speciaal voor (toekomstige) ondernemers. Elk jaar worden lezingen gehouden en worden tot 450 bezoekers rondgeleid in de polder. Middels (deel)projecten wordt het (weide)vogelleefgebied in de polder met inrichtingsprojecten verbeterd en op orde gehouden. Een groep vrijwilligers ondersteunt het werk van het samenwerkingsverband. De stichting onderhoudt een breed (landelijk) netwerk, organiseert bijeenkomsten voor buren, sponsors, onderzoekers, bestuurders en politici.
Stichting Stevensgroen – Groen gaan we zelf doen Het dorp Stevensbeek in de gemeente Sint Anthonis gaat het groen- en natuurbeheer zelf doen. Het landelijke dorpje met nog geen 700 inwoners heeft de handen ineengeslagen en kiest ervoor om het beheer en onderhoud van het openbaar groen, alle natuurgebieden en landschapselementen in het dorp zelf ter hand te nemen. Niet alleen met vrijwilligerswerk maar ook met aannemers en ondersteuning van een professioneel bureau. Het dorp wil daarmee een kwaliteitslag maken in beleving, betrokkenheid en de leefbaarheid van het dorp. Maar tevens zorgen voor een betere natuurontwikkeling, meer speelnatuur en een duurzaam, economisch en ecologisch optimaal beheer. Daarvoor is de Stichting Stevensgroen opgericht die zich o.a. ten doel stelt om voor het dorp sociaal maatschappelijk dienstbaar te zijn.
Stichting Veldwerk Nederland - Ecokids2business Het Ecokidsprogramma is een buitenschools programma voor kinderen tussen de 8 en 12 jaar. Kinderen voeren op activiteiten in hun eigen omgeving uit en leren over natuur, milieu en duurzaamheid. Het Ecokidsprogramma is nu afhankelijk van subsidies en vrijwilligers. In een tijdperk waarin subsidies wegvallen, dient gekeken te worden naar nieuwe modellen. We denken deze gevonden te hebben bij een marktgerichte aanpak. Bij het opstellen van het bedrijfsplan zijn we uitgegaan dat de klanten de kosten voor een programma zelf moeten en kunnen dragen. De klanten van Ecokids betalen tot op heden alleen de uitvoeringskosten, want de ondersteuning wordt door subsidies en d.m.v. vrijwilligers gratis aangeboden. Bij integratie in Veldwerk Nederland zullen de klanten de integrale kostprijs van de activiteiten dienen te dragen. Om dit te realiseren zal een beroep gedaan worden op het ondernemerschap van Veldwerk Nederland om een mooi, ideëel product op een zakelijke wijze in de markt te zetten.
Stichting Wijkcentrum Ceintuur – Groen Gemaal
In de Pijp, de dichtstbevolkte wijk van Nederland, ligt het Sarphatipark. Het gemaal van het park wordt beheerd door Wijkcentrum Ceintuur om enerzijds buurtbewoners en kwetsbare groepen te activeren en anderzijds de biodiversiteit (en zo de bewustwording en betrokkenheid) van het park te vergroten. Vanuit het Groen Gemaal, zoals het wordt genoemd, worden dagelijks activiteiten en medebeheer-projecten in het park uitgevoerd. Activiteiten zoals het beheren van natuurlijke oevers, een helofytenfilter, een bospad en een vlinderplantsoen. Daarnaast wordt er met groepen vrijwilligers aan andere groenprojecten in de buurt gewerkt. In het Groen Gemaal huist eveneens een plantenruilcentrum waar bewoners hun stekje kunnen ruilen. Alle activiteiten van het Groen Gemaal staan in het teken van verbeterde natuurwaarde, maar niet zonder een sociaal component: met de buurt en haar bewoners. Niet alleen de diversiteit en aanwezigheid van het groen verbeteren, maar ook de kennis en betrokkenheid.Vechtdal Hoeve – Brug naar de natuur
Samenwerkingsproject met Staatsbosbeheer, om jaarrond kuddebeweiding toe te passen aan de uiterwaarden van de Vecht. Hierdoor ontstaat een goede balans van economie en natuur. De landschappelijke waarde van de natuur wordt door deze vorm van houderij op een hoger niveau gebracht, en daarnaast ontstaat een uniek streekproduct. Tevens willen we op deze wijze het gebied promoten en samenwerking zoeken met andere ondernemers in het Vechtdal. Ook probeert de Vechtdalhoeve middels Koe Safari, streekproductenwinkel en een sfeervol ingerichte ontvangstruimte, de consument educatie en beleving van de runderen en het gebied mee te geven. Om de natuurwaarde van het beweidingsgebied aan de rivier de vecht te verhogen, is een deel van eigen cultuurgrond omgevormd naar nieuwe natuur.Vereniging Wildbeheereenheid Wisch – Herbouw informatie gebouw Door het voorlichten van de jeugd wordt het ondernemen met de natuur in de toekomst voortgezet. Zij krijgen kennis van de natuur en leren wat nodig is om de natuur te behouden. Door vermoedelijk baldadige jeugd is het bestaande gebouw eind januari 2010 in vlammen opgegaan. Het gebouw werd heel veel gebruikt om informatie over natuur, jacht en wildbeheer te verstrekken, vooral aan de jeugd van basisscholen, groep 4 t/m groep 8. Door de brand kon dit geen doorgang meer vinden en kan de jeugd daarvan in Oost Gelderland daarvan geen gebruik meer maken. Wij zijn voornemens het gebouw te herbouwen, doch met eigen middelen is dit niet op te brengen. Het grootste deel van de kosten zijn ontvangen, maar een deel is nog niet gefinancierd.
Vista landschapsarchitectuur en stedenbouw – Volgermeerpolder De Volgermeerpolder, in Waterland bij Amsterdam, is met 100 ha de grootste gifbelt van Nederland. Het gebied is gesaneerd en tot natuurgebied omgevormd. Een bijzonder ontwerp benadrukt subtiel de giftige ondergrond. Bijzonder is vooral de 'natte leeflaag' die een grote kostenbesparing oplevert voor de sanering en kansen biedt voor natuur. Door een net van dijkjes wordt voedselarm regenwater opgevangen en vastgehouden, de sawa's. Zo is een inverse polder ontworpen, een zwerflandschap van dijkjes en watervlakken. Door ontwikkeling van veenvegetaties, met zonnedauw en veenpluis, wordt hierin unieke natuur gerealiseerd. Dit kan een natuurlijke afdeklaag voor de giftige ondergrond zijn, maar vooral vormt het een spannend 'levend hoogveen'.