.
Nationaal Groenfonds
Postbus 15
3870 DA Hoevelaken

Bezoekadres:
Westerdorpsstraat 68
3871 AZ Hoevelaken

Telefoon: 033 253 9255

Contact

Genomineerden Natuurprijs 2013

Hieronder leest u meer over de genomineerden voor de Nationaal Groenfonds Natuurprijs 2013. De projecten staan op alfabetische volgorde.

1 hectare daknatuur - Gezamenlijk pojecte van De Gezonde Stad, De Dakdokters en De Groene Grachten (Noord-Holland)
400 jaar geleden startte Amsterdam met de aanleg van de grachtengordel. Dit historische centrum heeft een uniek daklandschap en prachtige binnentuinen. De afgelopen decennia zijn veel binnentuinen echter in het historische centrum van Amsterdam opgeofferd aan uitbouwen, tuinhuizen en opslag, waardoor de natuur in de stad vervaagt samen met haar positieve werking op de gezondheid.
We hebben een ambitieuze droom geformuleerd: het ontwikkelen van een nieuw Nederlands natuurgebied, middenin de stad. Dit natuurgebied ligt verspreid over verschillende daken. We streven naar een totaal oppervlak van 1 hectare (10.000 m2), bijvoorbeeld verspreid over 100 daken van 100 m2. Hiermee willen we bijdragen aan de gezondheid van iedereen in Amsterdam door hittestress te verminderen, de luchtkwaliteit te verbeteren en een ontspannende leefomgeving te bieden. Het feestjaar 2013, met o.a. de viering ‘400 jaar Amsterdamse grachten’, is de perfecte aanleiding voor dit initiatief. Samen met de bewoners van Amsterdam bieden wij dit groene cadeau aan de stad aan. Laten we samen de stad haar groene longen teruggeven als motor voor de komende 400 jaar!
 
Biowalking - IVN (Zeeland)
Een Biowalk is een wandeling door een natuurlijke omgeving voor doelgroepen met een gezondheidsklacht. Een groep van 10 á 20 personen wordt voor een wandeling van maximaal 5 kilometer begeleid door een zorgprofessional én een natuurgids. Onderweg worden er diverse zaken aangestipt, die de beleving van de natuur en de wandeling interessant maken voor de doelgroep en een positieve invloed hebben op de geestelijke en lichamelijke gezondheid van de deelnemers. Sinds juni 2011 organiseren Ziekenhuis Bernhoven (Uden), IVN en Natuurcentrum Slabroek Biowalks voor mensen met diabetes type 2 die onder behandeling zijn van het ziekenhuis. 
Door het meten van de bloedsuikerwaardes aan het begin en het einde van de Biowalk ontstaat inzicht in de reactie van het lichaam op de inspanning. Hiermee krijgen patiënten zelfvertrouwen en komen meer zelfstandig in beweging. Door begeleiding door een natuurgids worden de patiënten bewust gemaakt van wat de natuur in hun omgeving heeft te bieden en ontstaat een extra motivatie om vaker te gaan bewegen. IVN wil nu ook in Zeeland in de periode 2013 – 2014 circa 24 Biowalks voor diabetes type 2 patiënten gaan uitvoeren in samenwerking met een ziekenhuis of met huisartsenpraktijken, die diabetes patiënten begeleiden. 
 
¿?Dakennie op de Dakakker¿? - Rotterdams Milieucentrum (Zuid-Holland)
¿?Dakennie¿? is een programma voor kinderen van basisscholen over voedsel, stadslandbouw en(op) groene daken. Het programma wordt uitgevoerd op school en op de Dakakker. De Dakakker op het dak van Het Schieblock, een kantoorgebouw in het centrum van Rotterdam, is het grootste stadslandbouwdak van Europa. Op 1000 m2 groeien groenten, kruiden, bloemen, fruit en er staat een aantal bijenkasten.
Regenwater wordt opgevangen en gebruikt voor de bewatering van de akkers, een kleine windmolen zorgt voor energie t.b.v. de waterpompen en de elektriciteit in het dakpaviljoen. De producten van het dak worden geleverd aan horeca en bewoners in de directe omgeving van Het Schieblock.
In het programma ¿?Dakennie¿? zijn de kinderen te gast bij de dakboeren. Ze gaan echt aan de slag met stadslandbouw en maken kennis met groene daken, biodiversiteit, gezonde voeding, duurzaamheid en het houden van bijen in de stad.
‘We zien door de akker het dak niet meer!’
 
Gezond Spelen en Telen met velen - Stichting M.E.E.R.Groen (Noord-Holland)
“De glinstering in de ogen van een kind dat een emmer vol mooie ‘patataardappelen’ uit zijn moestuintje oogst. De trotse blik van de cliënt uit de GGZ die die dikke boom toch om wist te zagen.” Met het project ‘Gezond telen en spelen met velen’ willen we mensen weer dichter bij de natuur brengen. Ze ervaren door actief aan de slag te gaan, dat de natuur ons veel brengt en dat we daar zuinig op moeten zijn. We zijn in rap tempo bezig, de aarde uit te putten en daarmee een steeds ongezonder leefklimaat te creëren. Ongezond door het ontmantelen van natuur, uitputten van grondstoffen, maar zeker ook ongezond door onze leefwijze. We eten teveel, bewegen steeds minder en zoeken ons heil in technische hulpmiddelen.
In de afgelopen vijf jaar is het aantal vrijwilligers van M.E.E.RGroen/De Heimanshof gegroeid van 60 naar 1000! Ze ontdekken dat werken in de natuur rust brengt in het hoofd, fysieke uitdagingen biedt, nieuwe vrienden oplevert en gewoon leuk en zinvol is. Met dit project willen weer honderden nieuwe mensen de kans geven ook deze ervaring op te doen. Op ons huidige terrein groeien we uit ons jasje. Vandaar de gewenste uitbreiding.
 
Groene Behandelkamer - InnovatieNetwerk (Utrecht/Gelderland)
Groen Beter Best!  heeft de Groene Behandelkamer ontworpen en uitgewerkt. Dit is een transparante behandelkamer voor de zorg/gezondheidssector die – tijdens de behandeling - contact met de natuur mogelijk maakt. De ruimte is speciaal ontwikkeld voor behandelingen door zorgprofessionals in de revalidatie, fysiotherapie, orthopedie en ouderenzorg, maar ook zeer geschikt als spreekkamer voor psychiatrie-artsen, arbo-artsen en de brede zorg in ziekenhuizen en verpleeghuizen. De Groene Behandelkamer is ontwikkeld vanuit de visie healing environment, die in de zorgsector steeds meer wordt toegepast. Deze gaat ervan uit dat de groene omgeving de gezondheid van mensen positief beïnvloedt, zowel in preventieve als curatieve zin. Wetenschappelijke onderzoeken hebben dit herhaald aangetoond (evidence-based). De Groene Behandelkamer is een flexibele, permanent of tijdelijk toepasbare, open, transparante spreek- en behandelruimte ingebed in het groen, waar zorgverlener en cliënt in een inspirerende natuuromgeving kunnen werken. Het ontwerp is uitgewerkt tot een turn-key ruimte op basis van het ‘portacabin-systeem’ en is heel gemakkelijk als module te koppelen aan een bestaand gebouw. Hij kan als aanbouwruimte worden geplaatst, en ook in tijdelijke vorm (vergunningvrij). De Groene Behandelkamer draagt bij aan het welzijn van cliënt én behandelaar, aan een sneller herstel van patiënten en cliënten en, last but not least, aan veel lagere behandelkosten.

Het Pad - Radboud Universiteit Nijmegen (Gelderland)
Het Pad is een wandelpad dat zich onderscheidt van alle andere wandelpaden omdat het ontworpen is vanuit een medische intuïtie, met name voor mensen met recidiverende depressie, chronische vermoeidheid en aanverwante aandoeningen zoals burn-out. De intuïtie is dat mensen beter worden van een tijdlang lopen door de natuur, uitdagingen aangaan en het vinden van een weg. Daar is ook veel wetenschappelijk bewijs voor. Een onderzoek naar de effecten van een meerdaags wandelpad is echter nog niet systematisch gedaan. Dat wil de Radboud Universiteit nu gaan doen. Daartoe moet Het Pad eerst worden gerealiseerd in het veld.
Het Pad begint in Millingen bij de grens met Duitsland, loopt over de stranden en soms de dijk van de Waal tot aan Slot Loevestein, dan verder Langs Merwede, Hollands Diep en Haringvliet om daarna, na circa 240 km en ongeveer twee weken lopen, tot besluit te komen op het strand bij Westhoofd (Vrijheidsduin) aan de zee.
In fase 1 wordt de route verkend, beschreven en besproken met belanghebbenden (o.a. landeigenaren), in fase 2 wordt onderzoek gedaan aan de effecten van het lopen van het pad door patiënten (fase 2). In fase 3 vindt er een volledig medisch-wetenschappelijk onderzoek plaats.

Nieuwbouw Ziekenhuis Isala - Isala (Overijssel)
Natuurlijk gezond zorgen en leven werden verankerd in het nieuwbouwproject van Isala te Zwolle en kreeg de titel mee ‘Beter leven met Isala’. Het gaat om behandeling en verpleging van een kwetsbare groep mensen in een groene omgeving. Dit doen wij uit de overtuiging dat een groene omgeving positief bijdraagt aan het geestelijk en lichamelijk welbevinden. Deze overtuiging is overigens gestoeld op uitkomsten van onderzoek op dit punt dat inmiddels wereldwijd is en wordt uitgevoerd. Ruim10 jaar geleden is met de planvorming gestart. Hierbij werd vanuit het Isala bestuur de opdracht aan een uniek en toekomstgericht werkend architectenbureau Alberts & Van Huut te Amsterdam gegeven, om dit nieuwe ‘beterhuis’, zoals Max van Huut dit ziekenhuis noemde, te ontwikkelen.
Als inspirator van deze innovatieve nieuwbouw werd een bouwteam samengesteld waarin Isala met meerdere architectenbureaus, constructeur en de technisch specialisten samenwerkten. Vanaf het begin was landschapsarchitect Jørn Copijn hier nauw bij betrokken. Samen werd aan de ruimtelijke groenplannen gewerkt, die er op gericht waren om een natuurlijk landschap rond dit immense gebouwencomplex te leggen, dat voor patiënten, medewerkers en familie een oase van rust en positivisme zou worden. Dit landschap met glooiende bloemenweiden, bomen en vijvers zal in de toekomst als natuurgebied in de overgangszone van het buitengebied van de Overijsselse Vecht en de stad Zwolle, een belangrijke ecologische schakel worden voor de vele vogels, insecten en amfibieën, die vanouds hier voorkomen.
 
Sportschool de Open Lucht - Stichting Sportschool de Open Lucht (Gelderland)
Ga voor gezond! Het is steeds vaker in het nieuws: obesitas verspreidt zich epidemisch door het land, onze levensstijl is gevaarlijk ongezond, we bewegen niet genoeg en komen veel te weinig buiten. Dat leidt tot miljarden (!) extra kosten voor de gezondheidszorg die vanwege de vergrijzing toch al aan het stijgen waren.
GA voor groen! Diverse onderzoeken wijzen uit dat natuur een positieve uitwerking heeft op (welvaarts)ziektes zoals depressie, stress, diabetes, hart- en vaatziekten en obesitas. Ander onderzoek laat zien dat sporten in de natuur gezonder is dan sporten in de sportschool. Wat is er nu logischer dan gezond combineren met groen?
De natuur als Goed Doel! Nederland telt 1,5 miljoen (amateur)wielrenners en maar liefst 4 miljoen mensen loopt met enige regelmaat hard. Daarnaast zijn er ook nog skeeleraars, roeiers, zwemmers, windsurfers en allerlei anderen die in de buitenlucht hun sport beoefenen. Zij hebben allemaal baat bij een mooi en goed toegankelijk buitengebied. Het mooie van sporters is dat ze ruime ervaring hebben met het werven van sponsorgelden voor goede doelen. Dat is Sportschool de open lucht: sporters werven gelden om (sportvoorzieningen in) de natuur te helpen financieren. Het combineert bewustwording met eigenaarschap en promoot en passant een gezonde levensstijl.

Stadsbijen - Stichting Gelderse Natuur- en Milieufederatie (Gelderland)
Bijen hebben het moeilijk. Dat komt onder meer door de afnemende biodiversiteit en de verschraling van het platteland. Daarentegen blijkt de stad een oase met haar tuinen, parken en lanen: in de stad valt voor bijen altijd wel wat te halen.
Cliënten van IrisZorg, een instelling voor ex-verslaafden en -daklozen, bouwen bijenkasten. Begeleid door tot imker opgeleide medewerkers van IrisZorg bezoeken ze vervolgens wekelijks deze kasten voor onderhoud e.d. De kasten worden geplaatst op de daken van bedrijven in Gelderse steden, met welke sponsorcontracten worden aangegaan. Tegen een vergoeding voor de onderhoudskosten ontvangen zij een bijenkast op dak, een deel van de honingopbrengst en publiciteit over hun deelname aan het project. Parallel hieraan wordt samenwerking gezocht met gemeenten, lokale imkers en bewonersorganisaties voor het verbeteren van de biodiversiteit in de stad, door het realiseren van meer terreinen met drachtplanten voor bijen.
Dit jaar wordt plaatsing van 12 kasten voorzien; voor 2014 zijn er 40 begroot. De bedoeling is dat er ook inkomsten en betrokkenheid worden gegeneerd door verkoop van bloemzaadjes en eigen honing.
 
Vitura - Vitura BV (Noord-Brabant)
Op Landpark Assisie (Biezenmortel) wordt het Vitura VitaliteitCentrum gerealiseerd. In september starten we hier met behandeling van stressgerelateerde problemen, zoals burnout, en langdurige stressklachten d.m.v. preventieve en curatieve programma’s. We werken volgens een in Zweden sinds 2002 gehanteerde methodiek, waarbij deelnemers worden behandeld in specifiek daarvoor ingerichte tuinen. In Zweden worden hiermee zeer goede resultaten geboekt. Daar zijn de tuinen aangelegd en doorontwikkeld rond de Zweedse Landbouwuniversiteit (SLU Alnarp). Vitura werkt samen met de SLU (o.a. met Patrik Grahn, grondlegger Nature Assisted Healthcare). Vanaf de start wordt er wetenschappelijk onderzoek uitgevoerd. Dat groen gezond is, is bewezen, maar hoe we groen precies ingezet kan worden, zodat het werkt is nog niet helemaal duidelijk. Wij werken mee aan het vergroten van kennis op dit gebied. In de visie van Vitura moeten deelnemers, geholpen door professionals, ontdekken wat voor hen in hun situatie de ideale aanpak is. De professionals werken vanuit verschillende disciplines en zorgen samen voor een geïntegreerde aanpak. Het behandelteam bestaat uit een psychotherapeut, fysiotherapeut, creatief therapeut, tuintherapeut en een hovenier. Inmiddels is Vitura door Prof. Roukema (Tilburg University, tevens chirurg oncologisch team Elisabeth Ziekenhuis Tilburg) gevraagd of wij een programma willen maken voor het ondersteunen van vrouwen met borstkanker, die herstellend zijn van een operatie/behandeling.
 
 

Contact

Heeft u vragen over de Nationaal Groenfonds Natuurprijs?
 
Neem contact op met Ralph Scholtz of Dorit Bouwman via 033 25 39 255 of stuur een e-mail.
 

Natuurprijs 2012

Weten wie er vorig jaar heeft gewonnen? Bekijk een impressie van de projecten en de Kennisdag 2012.