Zowel bij in het publiekrechtelijk model als bij een privaatrechtelijk model zijn verschillende rechtsvormen mogelijk. Vragen die van belang zijn bij de keuze van de rechtsvorm zijn (link naar beslismodel):
Bij het privaatrechtelijke model:
- is er sprake van een vast samenwerkingsverband?
- Is het van belang dat partijen gedurende de looptijd op eenvoudige wijze
kunnen toetreden?
Bij het publiekrechtelijk model:
- Krijgen niet-overheden een (mede) beslissende rol in het landschapsfonds?
- Is het landschapsfonds een samenwerkingsverband van meerdere overheden?
- Is het van belang dat het landschapsfonds een rechtspersoonlijkheid krijgt?
Rechtspersoonlijkheid geeft een organisatie de bevoegdheid om zelfstandig
(op eigen naam en risico) overeenkomsten te sluiten en (privaatrechtelijke)
rechtshandelingen te plegen.
Privaatrechtelijke rechtsvormen zijn:
Publiekrechtelijke rechtsvormen zijn:
In de praktijk is de stichting de meest gekozen vorm voor landschapsfondsen. De Streekrekening Groene Woud, Via Natura, het Landschapsfonds Enschede en STIFT Texel zijn stichtingen met een onafhankelijk bestuur. Het Landschapsfonds Midden Delfland is een stichting met de betrokken gemeenten als bestuurslid.
STIKA Brabant is een voorbeeld van een publiekrechtelijk vorm. De gemeenten die hieraan deelnemen maken samen met de provincie een uitvoeringsprogramma, en betalen hun deel aan de provincie. De provincie voert de regeling uit en heeft hiervoor de Dienst Regelingen ingeschakeld.