Reactie op Trouw-artikel 'WNF: Landbouw bevordert natuurverlies'

05-12-2017

Bron: publicatie Trouw, ''WNF: Landbouw bevordert natuurverlies', 4 december 2017

Op plekken waar in Nederland de geldkraan van Europa het verst open staat is de natuur de grootste verliezer. Europese landbouwsubsidies houden het verlies aan biodiversiteit in stand, zegt het Wereld Natuur Fonds (WNF).

Het Europese landbouwbeleid moet drastisch op de schop om de teruggang van de natuur in het boerenland te stoppen, stelt Alterra, het onderzoeksbureau van Wageningen Environmental Research, in een rapport, gemaakt in opdracht van WNF.

Volgens Alterra hebben landbouwsubsidies een negatief effect op de biodiversiteit in Nederland, ondanks de vergroeningsmaatregelen die door Europa aan boeren zijn opgelegd. Die maatregelen zijn niet effectief en achterhaald, vinden Alterra en WNF.

Milieudruk

Nederlandse boeren ontvangen jaarlijks zo’n 750 miljoen euro uit de Europese subsidiepot. Na Malta krijgt Nederland het meeste landbouwgeld uit Brussel. Alterra heeft per regio in Nederland de inkomsten uit Brussel vergeleken met de milieudruk. In regio’s met de hoogste landbouwsubsidies is de uitstoot van vervuilende stoffen, zoals stikstof en ammoniak, ook het hoogst. Het meeste geld gaat naar gebieden met de intensiefste landbouw en veehouderij, zoals de Gelderse Vallei, Overijssel en Noord-Brabant.

Sinds 2015 is het gemeenschappelijke landbouwbeleid (GLB) in Europa aangepast. De bescherming en verbetering van milieu, natuur, landschap en biodiversiteit werden daarin als doelen opgenomen. Maar volgens Alterra schiet het te kort: “In de praktijk komt er van vergroening weinig terecht. Het meeste geld gaat naar de minst effectieve maatregelen”, aldus Anne van Doorn, landschapsecoloog en opsteller van het rapport.

Juist in regio’s waar boeren veel minder ammoniak uitstoten (zoals in Zeeland, in grote delen van Noord- en Zuid-Holland en in de Noordoost polder) worden de laagste landbouwsubsidies gegeven. Bij stikstof is dat beeld hetzelfde: weinig uitstoot in het Rivierengebied, grote delen van Noord- en Zuid-Holland, de Noordoost-polder en delen van Friesland, maar ook de laagste subsidies gemiddeld per boer. WNF wil dat het landbouwbeleid drastisch wordt veranderd, omwille van de biodiversiteit. 

Subsidie

Natasja Oerlemans, hoofd Voedsel en Landbouw bij WNF, voorspelt een maatschappelijk debat over de hoge bijdragen uit het EU-budget voor de landbouw. “Mensen zullen zich gaan afvragen waarom Europese boeren veertig procent van de totale EU-begroting krijgen. Dat verhaal kun je verkopen als je kunt melden dat boeren de biodiversiteit verbeteren. Het omgekeerde is het geval. Elke Nederlander betaalt per jaar 100 euro mee aan subsidies voor boeren. Waarom krijgen boeren dat geld, en andere beroepsgroepen die van belang zijn voor de samenleving, zoals verpleegkundigen of de thuiszorg, niet?”

Na 2020 moet er een nieuw Europees landbouwbeleid zijn. WNF pleit voor ingrijpende herziening. In het nieuwe landbouwbeleid moeten concrete doelen worden opgenomen voor natuurherstel in agrarische gebieden.

Volgens Alterra biedt het huidige landbouwbeleid onvoldoende prikkels voor effectieve maatregelen. Er wordt er geen rekening gehouden met regionale verschillen. Vergroeningsmaatregelen in het landbouwbeleid helpen amper bij verbetering van de biodiversiteit of de milieukwaliteit in het algemeen, aldus het rapport. Morgen bespreekt de Tweede Kamer de landbouwbegroting.

Belangrijke fase

Jac. Meter: 'Het nieuwe Europese landbouwbeleid is een geweldige kans om met elkaar de transitie naar natuurinclusieve (=duurzame) landbouw te ondersteunen. Daarbij dienen de agrariërs die bereid zijn om zich in te zetten voor een verbetering van onze groene leefomgeving, ook daadwerkelijk financieel gefaciliteerd worden. We bevinden ons in een belangrijke fase waarin we (landbouw)geschiedenis kunnen schrijven; dit is het momentum om economie en ecologie optimaal te verbinden.'

Boerderij Eyckenstein

Stierkalfjes bij Boerderij Eyckenstein groeien op in natuurgebied en dragen bij aan het onderhoud ervan.

Herinrichting Hunzedal

Financiering biedt kansen voor natuur én boeren.

The Cranberry Company

Landbouw waar natuur beter van wordt, met cranberryteelt als middel.

Kavelruil Wilnis

Van boer naar natuurbeheerder.

Betrokken partijen

Landgoedeigenaren

Meer over Landgoedeigenaren

Agrariers

Meer over Agrariers

Provincies

Meer over Provincies

Gemeenten

Meer over Gemeenten

Werkterreinen

Natuurinclusieve landbouw

Meer over Natuurinclusieve landbouw