Voorzitter Groenfonds: "Stimuleer vernieuwende groene projecten"

10-05-2017

Download hier ons jaarverslag 2016 of onze samenvatting.

Groenfonds meer nodig dan ooit

"Iedere keer verrast het me weer hoe mooi Nederland is. We reizen de halve wereld rond op zoek naar natuurschoon, om vervolgens steeds weer te ontdekken hoe mooi ons eigen land wel niet is. Keer op keer ben ik getroffen door de vele mooie natuurgebieden, de schoonheid van het boerenland of een groene oase in de stad. En keer op keer ben ik trots dat we als Nationaal Groenfonds een steentje bij mogen dragen aan onze groene leefomgeving.

Ook in 2016 financierde Groenfonds weer veel bijzondere projecten. Bijvoorbeeld van een horecaondernemer die zelf het initiatief neemt om bij een natuurgebied een bezoekerscentrum te realiseren en extra natuur te ontwikkelen. Of van een agrariër die investeert om zijn bedrijf te verduurzamen door zelf ‘groen’ gas op te wekken voor zijn energievoorziening. Ik heb bewondering voor hun ondernemerszin en voor de bijdrage die zij willen leveren aan de kwaliteit van onze groene leefomgeving."

Foto: Monique van Zeijl

Niet vanzelfsprekend
Die groene leefomgeving is echter niet vanzelfsprekend. Als samenleving staan we voor een aantal grote maatschappelijke uitdagingen. Denk aan klimaatadaptatie en de verduurzaming van landbouw, energie en de economie. We moeten een transitie door die moet leiden tot een duurzamer evenwicht tussen economie en ecologie. We moeten zorgen voor het behoud van natuur, landschap en biodiversiteit, van bodem- water- en luchtkwaliteit. Daar is veel geld voor nodig. Geen weggegooid geld, want het levert naast een duurzame leefomgeving ook banen en economische groei op.

Groenfonds meer nodig dan ooit
Om de realisatie van groene doelen van Rijk en provincies mogelijk te maken financiert het Groenfonds projecten die in brede zin bijdragen aan de kwaliteit van onze groene leefomgeving. Dat gaat verder dan alleen robuuste natuur en een financieel gezond landschap. Groenfonds richt zich in toenemende mate op innovatieve projecten die bijdragen aan het samenbrengen van economie, ecologie en samenleving; denk aan natuur-inclusieve landbouw, hergebruik van reststromen uit de natuur, en groene maatregelen in het kader van klimaatadaptatie, verduurzaming en energietransitie.

Minder subsidieafhankelijk en meer onderdeel van economisch handelen
"De overheid financierde deze groene beleidsdoelen in het verleden grotendeels zelf, via directe bekostiging en subsidies. Het overheidsbeleid is nu om groene doelen een integraal onderdeel te maken van ons economisch en maatschappelijk handelen, de inzet van privaat kapitaal te stimuleren en zo de projecten minder subsidie-afhankelijk te maken. We bevinden ons in een duidelijke overgang die moet leiden tot een duurzamer evenwicht tussen economie en ecologie.

Uit meerdere onderzoeken blijkt echter dat het privaat financierbaar maken van groene investeringen nog niet goed van de grond komt. Zeker waar het gaat om kleinschalige en/of vernieuwende initiatieven. Met als gevolg dat we onze groene doelstellingen niet halen, nationaal en ook in relatie tot EU normen. De transitie die nodig is om de grote maatschappelijke opgaven te kunnen realiseren gaat te traag."

Stimulering noodzakelijk én succesvol
"In andere sectoren waar de overheid veranderingen wil bewerkstelligen zoals innovatie in het bedrijfsleven en het aanjagen van economische ontwikkeling door het MKB, zet de overheid instrumenten in zoals regionale ontwikkelmaatschappijen en provinciale energie- en innovatiefondsen. Hun rol is te helpen met business development en te zorgen voor risicodragende financiering in een (door)ontwikkelfase waarin het bankwezen niet financiert. Uit recente evaluaties van deze instrumenten blijkt dat deze aanpak waarbij subsidie wordt vervangen door leningen, participaties en garanties goed werkt én per saldo voordeliger is voor de publieke sector. Hierdoor ontstaan projecten en innovatieve bedrijven die – behalve dat ze voldoen aan beleidsdoelen en duurzaamheidsidealen - ook economisch duurzaam zijn."

Nationaal Groenfonds: het eerste stukje van de financiële puzzel
"Het Groenfonds heeft een vergelijkbare rol en financiert innovatieve groene projecten, start-ups en scale-ups die bij de reguliere banken niet terecht kunnen omdat zij te klein, arbeidsintensief en risicovol zijn. Bij deze markthiaat hebben wij de rol “vernieuwing van onderaf” mogelijk te maken door de risicodragende financiering te verschaffen. Keer op keer is Nationaal Groenfonds niet het laatste, maar het eerste stukje in de financiële puzzel en trekt zo de financiering van groene projecten vlot. Projecten die nodig zijn omdat veranderingen ook van onderaf moeten worden aangejaagd. Alleen via de verandering van grote, bestaande bedrijven die belang hebben bij “oude” economie verlopen transities te traag . Wij streven naar het vergroten van het maatschappelijke rendement op groene investeringen door geld zo doelmatig mogelijk in te zetten en waar mogelijk privaat kapitaal “mee te trekken”. En met succes. Want elke door het Groenfonds gefinancierde euro leidt tot een forse private co-financiering."

‘Wegens succes gesloten’ ?
"Groenfonds financiert deze projecten uit haar Revolverend Fonds, dat is opgebouwd uit in het verleden behaalde resultaten en nu een omvang heeft van ruim 60 miljoen euro. In 2017 wordt het punt bereikt waarop het beschikbare investeringsvermogen geheel is aangewend en nagenoeg geen nieuwe financieringen meer verstrekt kunnen worden. En daarmee dus ook geen extra maatschappelijke impact meer bereikt kan worden.

Wij willen ons de komende jaren vol in blijven zetten voor de groene leefomgeving. Maar dat lukt alleen als we het investeringsvermogen van het Groenfonds kunnen versterken. Gelukkig ziet de overheid steeds meer in dat de benodigde transities voor het verbinden natuur en economie en voor verduurzaming nu te traag gaan en dat er nog steun van de overheid nodig is. Een overheidsinitiatief als Invest-NL toont dat aan.

Ik ga er van uit dat rijk en provincies, als oprichters en belangrijkste stakeholders van het Groenfonds, ons ook in de toekomst blijven ondersteunen als middel om transities aan te jagen door “vernieuwing van onderaf”. Want als het Groenfondsloket “wegens succes gesloten” wordt zullen veel groene projecten niet meer van de grond komen. En het zijn juist deze nieuwe, innovatieve projecten die de bestaande systemen kunnen veranderen en de transitie van brandstof kunnen voorzien."

Ik heb er vertrouwen in, omdat het Groenfonds nu meer nodig is dan ooit!

 Professor dr. Cees Veerman
Voorzitter Nationaal Groenfonds


Download hier ons jaarverslag 2016 of onze samenvatting.

Urban mining - zuiver plastic

Plasticafval op een hoogwaardig wijze scheiden. Beter voor ons milieu.

Bio-energiecentrale Ede

Op naar een stad zonder fossiele energie.

Betrokken partijen

Het Rijk

Meer over Het Rijk

Werkterreinen

Innovatie

Meer over Innovatie