Crowdfunding voor Natuur

Crowdfunding zorgt voor draagvlak en toekomstperspectief

Crowdfunding als het nieuwe financiële instrument voor natuurprojecten? Dat is te kort door de bocht. Veel meer dan een manier om al het geld bij elkaar te krijgen, is crowdfunding een middel om draagvlak en collectief eigenaarschap te creëren. Het resultaat van een inzamelingsactie is vaak een duurzame formule voor aankoop én instandhouding van natuur.

Crowdfunding, werkt dat ook als het gaat om de natuur? Die vraag stelde het ministerie van Economische Zaken een paar jaar geleden hardop. Arjan Klopstra, energieke projectmanager natuur en duurzaamheid, kreeg de opdracht om dit te onderzoeken. Het resultaat is het platform Crowdfunding VoorNatuur, ondersteund door partners als Landschappen NL, IVN, Voor je buurt en Nationaal Groenfonds. 

Lees verder

Het is het eerste en tot nu toe enige online platform voor crowdfunding dat zich uitsluitend richt op natuur en biodiversiteit. In het eerste jaar zijn 20 van de 23 op de site gepresenteerde projecten geslaagd; zij vonden via het platform voldoende financiële draagkracht.

Project van de maatschappij

Een rechtstreeks alternatief voor subsidies, leningen of andere traditionele financieringsvormen is crowdfunding volgens Klopstra niet. "Met crowdfunding los je vaak slechts een deel van de financiële puzzel op. De waarde zit hem meer in het draagvlak dat je ermee toetst of creëert. De crowdfundingcampagne levert vaak een hoop bekendheid op; het project wordt steeds opnieuw onder de aandacht gebracht, via gesprekken, voorlichtingen en publicaties in media. Het wordt daardoor een project van de (lokale) maatschappij, mensen verbinden zich aan het doel en dragen eraan bij, en niet alleen financieel."  

Natuurgebied Dommelbimd

Een voorbeeld daarvan is een project in Brabant. Natuurgebied Dommelbimd stond te koop en buurtbewoners vreesden dat groen plaats zou maken voor bebouwing en bedrijvigheid. De benodigde 295.000 euro zouden ze niet een-twee-drie bij elkaar krijgen. Ze hebben Brabants Landschap bereid gevonden om de aankoop voor te schieten. "Middels crowdfunding, 'koop een meter en koester de Dommelbimd', hebben ze het geld in een later stadium bij elkaar gekregen via organisaties, bedrijven en particulieren", vertelt Klopstra. "De campagne heeft Dommelbimd bovendien veel vrijwilligers opgeleverd die nu participeren in het beheer van het terrein."

Civic crowdfunding

"De grootte van het draagvlak is inderdaad een indicator voor de slagingskans van het toekomstige onderhoud van het gebied", meent Ralph Scholtz, strategisch adviseur bij Nationaal Groenfonds. "Heeft het project veel medestanders, dan vergroot dat de kans op een succesvolle exploitatie. Bij natuur is het na de aankoop van het gebied niet klaar. Sterker nog, dan begint het avontuur pas. Er zullen altijd mensen nodig blijven voor onderhoud en om geld te verdienen waarmee het gebied kan worden behouden. Denk daarbij aan zaken als wilgen knotten of rondleidingen door het gebied geven. Als mensen eraan hebben meebetaald en ze vonden het gebied toen al het geld waard, is de kans groot dat deze 'mede-eigenaars' er ook in de exploitatiefase hun nek voor uitsteken."

Uit dat principe komt de variant 'civic crowdfunding' voort, wat nog meer gericht is op de aspecten draagvlak, community building en collectief eigenaarschap dan op de financiële component. "Niet zelden wordt een crowdfundingtraject gebruikt om potentiële financiers als gemeenten het belang en de populariteit van het project te doen inzien", zegt Scholtz. "Hebben particulieren een deel van het geld bij elkaar gebracht, dan volgt soms ook een gemeente." 

Indirecte steun

Nationaal Groenfonds is een van de partijen die Crowdfunding VoorNatuur ondersteunen. "Dankzij de jaarlijkse bijdragen kunnen we een groot deel van de overheadkosten betalen, zodat we die zo min mogelijk op de projecten zelf hoeven te verhalen", zegt Klopstra.

"En voor het Groenfonds is de bijdrage een mooie manier om indirect de kleinere natuurprojecten te ondersteunen, voor wie een bancaire financiering geen haalbare optie is", vult Scholtz aan. "Wanneer een project van Crowdfunding VoorNatuur een vraag heeft over de combinatie van groen en rentabiliteit, groen en geld of simpelweg best practices van vergelijkbare projecten wil horen, is een lijntje met het Groenfonds zo gelegd. We werken graag mee als verbinder en versneller." 

Meer diversiteit in natuur

Als gevolg van Crowdfunding VoorNatuur voorspelt hij meer diversiteit in de natuur. "Mensen kunnen zelf een project bedenken en - bij genoeg medestanders - realiseren. In de toekomst zijn natuurgebieden dus niet meer altijd in handen van terreinbeherende organisaties, maar ook van groepen particulieren." 


Download

Crowdfunding voor natuur

Meer weten over dit project?
Betrokken partijen

Provincies

Meer over Provincies

Het Rijk

Meer over Het Rijk