Bio-energiecentrale Ede

Op naar een stad zonder fossiele energie

Met snoeihout uit de nabije omgeving steden verwarmen. Dat is een onderdeel van de klimaatneutrale droom van MPD Groene Energie. In Ede heeft het bedrijf die droom al gerealiseerd, in samenwerking met de gemeente. Nationaal Groenfonds bracht het proces samen met innovatiefonds Gelderland op gang met een risicodragende financiering voor de bio-energiecentrales. Daardoor hebben ook andere partijen de stap hebben gezet om financieel bij te dragen. 

Met kap- en snoeiafval verwarmt Warmtebedrijf Ede (onderdeel van MPD Groene Energie) huizen en bedrijven van Edenaren. In tegenstelling tot gas is biomassa wel een CO2-neutrale brandstof, want de CO2 die bij verbranding vrijkomt, is evenveel als de boom in zijn leven heeft opgenomen. Bovendien is het een hernieuwbare brandstof, want hout groeit weer aan.

Lees verder

"Het unieke aan dit concept is dat het lokaal is ingebed. Snoeihout van bijvoorbeeld de struik Amerikaanse vogelkers (prunus serotina) die in groten getale als bos-onkruid in de gemeente Ede groeit, zetten we om tot brandstof voor warm water voor de radiator en tapwater", beschrijft Valentijn Kleijnen, operationeel directeur van MPD Groene Energie. "En binnen diezelfde gemeente vinden we afzet voor die 'groene' warmte."

Amerikaanse vogelkers

"We hebben in samenspraak met de gemeente Ede gekeken wat er in de nabije regio vrijkomt, waar natuurbeheerders van af willen. De Amerikaanse vogelkers komt hier oorspronkelijk niet voor, maar is hier in grote aantallen te vinden. Het is een invasieve exoot die de inheemse natuur verdringt. Deze moet dus met regelmaat flink worden gesnoeid", zegt Kleijnen. "Wij ontvangen het snoeihout van de gemeente en zetten het in als brandstof voor de energiecentrale. Zo creëren we waarde met materiaal dat anders afval was."

Eind 2016 zijn er twee bio-energiecentrales van MPD Groene energie in de running. Via een leidingennetwerk worden bestaande en nieuwbouwwoningen, bedrijven, het lokale zwembad, sporthallen en gemeentelijke voorzieningen van warm leidingwater en warmte voorzien. "Dankzij deze aanpak is minder gas nodig; de CO2-uitstoot van een huishouden vermindert direct met 70%", aldus Kleijnen. Behalve de 'groene' warmte van de bio-energiecentrales, stroomt ook restwarmte van de Edese industrie door het slimme warmtenetwerk. "Dat is ook weer een manier om de stad energie-efficiënter te maken."

Cruciale bijdrage

Dit unieke concept is innovatief, maar vanwege de nieuwigheid ook een risico volgens reguliere banken. "In 2009 vroeg Economische Zaken ons of wij biomassaprojecten verder wilden helpen", zegt Willem Meijers, investment manager bij het Nationaal Groenfonds. "Voor de tweede bio-energiecentrale in Ede was zo'n 17 miljoen euro nodig. Daarvoor is over het algemeen de deelname van meerdere partijen nodig. Onze financiële bijdrage is cruciaal om andere financiers ook mee te krijgen." Kleijnen beaamt dat: "voor banken is dit een sprong in het diepe. Het commitment van het Groenfonds geeft voor hen aan dat 'het goed zit'." 

De benodigde investering kwam van BNG Bank (voor instellingen met maatschappelijk belang), participatiemaatschappij PPM Oost, diverse ondernemers en Nationaal Groenfonds. De bijdrage van Nationaal Groenfonds ging verder dan zuiver financieel. "We worden inmiddels ook gewaardeerd voor onze kennis van financiering van dergelijke installaties. We kennen de mogelijkheden en zien de kansen. Dankzij het netwerk dat we in deze sector hebben opgebouwd, kunnen we partijen ook met elkaar in contact brengen, bijvoorbeeld met betrekking van reststromen die kunnen worden ingezet als biomassa", zegt Meijers.

Commercieel en maatschappelijk

De tweede centrale, die op 1 oktober 2016 in gebruik is genomen, bevindt zich op de Edese Kenniscampus en bevat een multifunctionele glazen ruimte waar men het proces achter groene warmte met eigen ogen kan zien. "Die ruimte wordt gebruikt voor leerlingen uit het basis- en voortgezet onderwijs, wanneer ze les hebben over duurzame energie", zegt Kleijnen. "Zo maken we ook de jeugd bewust van duurzaamheid. We laten ze zien wat een wereld zonder fossiele energie is. Dan gaat het niet alleen over bio-warmte en gebruik van afvalwarmte, maar ook over hernieuwbare energie uit zon, wind, water en bodem."

Warmtebedrijf Ede heeft dus ook een maatschappelijke droom, een visie die het Groenfonds van harte ondersteunt. Kleijnen: "wij moeten het goede voorbeeld geven aan toekomstige generaties en aan andere bedrijven. Als niemand zijn nek uitsteekt, gebeurt er niks. Of het maatschappelijke aspect en onze commerciële belangen elkaar niet bijten? Juist niet. Ik ben ervan overtuigd dat een concept commercieel moet zijn, om duurzaamheid op lange termijn te garanderen. Wij laten zien dat het hand in hand kan gaan."

Klimaatplantsoen 

Voor de toekomst is Warmtebedrijf Ede in gesprek met de gemeente over de aanleg van klimaatplantsoenen. Kleijnen: "Dat zijn stukken gebruiksnatuur, zoals een park. Die leveren periodiek ook snoeihout op. Bovendien leveren ze extra groen op voor de stad, om CO2 en fijnstof op te nemen. Daarnaast komt groen de biodiversiteit ten goede, buffert het regenwater en helpt het de opwarming van de stedelijke omgeving voorkomen."


Download

Biogascentrale Ede - stad zonder fossiele brandstof

Betrokken partijen

Duurzame Ondernemers

Meer over Duurzame Ondernemers

Gemeenten

Meer over Gemeenten

Het Rijk

Meer over Het Rijk

Werkterreinen

Energietransitie

Meer over Energietransitie

Innovatie

Meer over Innovatie

Duurzame landbouw

Meer over Duurzame landbouw

Verdienmodellen

Meer over Verdienmodellen